Verpleeghuizen zijn in Nederland zelfstandige stichtingen. De Raad van bestuur – een duur woord voor directie - en de Raad van Toezicht zijn verantwoordelijk. Het CDA hecht daarom aan “good governance”. In het kader van de WTZi wordt door de commissie Meurs een code opgesteld. Is het waar dat deze commissie stil ligt omdat Arcares zich eerst zelf wil beraden op een code? Zo ja, wil de Staatssecretaris de voortgang van de commissie bevorderen?
In de hoorzitting afgelopen maandag gaven veel directies aan dat zij de beelden niet kenden. Gelukkig zijn er in Nederland veel goede instellingen waar het goed toeven is en waar het personeel voor zijn cliënten zorgt alsof het hun familieleden zijn.
Maar helaas zijn er, zoals de Inspectie ook aangeeft, veel misstanden.

Bij het zien van misstanden, denk je meteen aan extra geld. Ondanks dat we sinds  het rapport van de commissie Mosterd beter weten.
Als extra geld de oplossing zou zijn, dan zouden de brancheorganisatie Arcares en LVT toch niet vrijwillig instemmen met een efficiencykorting? Dan zouden zij toch het convenant niet ondertekend hebben. Bovendien gaven ze tijdens de hoorzitting afgelopen maandag duidelijk aan dat zij het convenant niet willen opzeggen.
Voorzitter, hoe kan het, dat één instelling prima is, terwijl een andere instelling met hetzelfde budget slechte zorg levert? In opdracht van de Staatssecretaris heeft Twynstra Gudde hier onderzoek naar gedaan. In de samenvatting concluderen de onderzoekers (pagina 4) dat “niet zozeer een kwestie is van “beter beheer” en “meer middelen”. Het gaat vooral om het ontwikkelen van een andere “attitude”. Deelt de Staatssecretaris deze conclusie? 

Overigens gaven de onderzoekers aan dat zij niet doelden op sommige salarissen van directeuren, die lijken te variëren tussen zo’n € 60.000,-- en € 260.000,-- per jaar. De ABVAKABO constateerde gisteren dat de helft van de verpleeghuisdirecteuren meer verdient dan de Minister-president. Hoe verhoudt zich dat tot de uitspraak van vice-premier Zalm dat instellingsdirecteuren niet meer mogen verdienen dan de Minister-president? Minister Hoogervorst heeft bij de begrotingsbehandeling aangegeven dat hij het vreselijk vindt dat de salarisnormeringen in de zorg door directeuren zelf worden vastgesteld. Waar blijft de door hem toegezegde soberdere regeling conform de commissie Simons? Waar blijft de door de Minister toegezegde wettelijke regeling?
Voorzitter, de onderzoekers bedoelde met attitude bejegening van de cliënten. Ziet men hen als producten die op vaste tijden eten krijgen en naar de wc mogen. En waarover veel vergaderd moet worden. Of ziet men hen als mensen die als ze het zwaar hebben, ook een arm om zich heen willen krijgen.

Het is goed dat de Staatssecretaris een gezant naar de verpleeghuizen stuurt om te onderzoeken waardoor de verschillen zo groot zijn. De gezant kan het gesprek tussen de verpleeghuiswereld en de overheid weer op gang brengen en laten gaan over praktische verbeteringen. Ik denk daarbij aan het terugdringen van regels en administratieve lasten. De CDA-fractie heeft daar al bij de begroting om gevraagd. Ik kom hier later op terug.
Voorzitter, kan de Staatssecretaris aangeven wie de gezant wordt, wat zijn opdracht wordt en wanneer de resultaten beschikbaar zijn?

Zoals ik al zei, zijn de directies verantwoordelijk voor de instellingen en de kwaliteit van geleverde zorg. Maar de Staatssecretaris moet via de Inspectie in de gaten houden dat de zorg niet door de bodem zakt.  Om dit te verbeteren kondigt de Staatssecretaris in haar brief naast de gezant nog 3 nieuwe maatregelen aan en daarbij pakt ze de signalen van de Kamer op. De signalen zijn:
1. een goed bereikbaar gratis telefonisch meldpunt
2. Registratieplicht voor particuliere instellingen
3. instelling van consulenten- en expertteams die individuele instellingen helpen.
Voorzitter, het CDA is blij met de voorgestelde maatregelen en ondersteunt deze.

Laatst sprak ik een verpleegkundige die ontslag genomen had. Zij moest mensen de luier om laten ondanks dat hij nat was. Dat een cliënt vervolgens ernstige doorligplekken kreeg, was de druppel geweest. Dit verhaal was voor mij de aanleiding om aan te dringen op de klokkenluiderregeling voor personeel van instellingen. Ik ben blij dat de Staatssecretaris dit via het telefonisch meldpunt dit geregeld heeft. Ook ben ik tevreden dat zij de Inspectie extra middelen geeft om direct op deze meldingen nader onderzoek te doen.
De aangekondigde registratie van de particuliere instellingen betekent dat deze instellingen ook onder de kwaliteitswet gaan vallen en dat zij dus ook onder het toezicht van de inspectie komen. Het is goed dat de private instellingen, die zich voordoen als goede verpleeghuizen, ook aangepakt gaan worden. Kan de Staatssecretaris een tijdschema hiervoor aangeven?
Instellingen die problemen blijken te hebben, kunnen dus hulp krijgen van een consulententeam. Uit de analyse van het consulententeam zou kunnen blijken dat de AWBZ-instelling helaas slechte kwaliteit moet leveren door financiële problemen uit het verleden. Er kan bijvoorbeeld een directeur met handdruk ontslagen zijn of er kan een verkeerde investering gepleegd zijn. De CDA-fractie vindt dat dan het College Sanering c.q. het CTG ingeschakeld mag worden om de instelling te helpen met financieel advies en geld. Wil de Staatssecretaris dit toezeggen?

De CDA-fractie heeft moeite met de in de brief genoemde set nieuwe normen  waaraan de kwaliteit getoetst kan worden. Dit lijkt op nieuwe bureaucratie in het kader van verder wantrouwen. Waarom zijn de 10 alarmbellen van de organisaties Arcares, NVVA, AVVV en LOC niet bruikbaar? Of waarom kiest de Staatssecretaris niet voor de bestaande normen van de verschillende zorgkantoren, brancheorganisatiekeurmerken, HZ, LOC en het toetsingskader IGZ etc. etc. Kortom, keuze te over.
Geeft een nieuwe normenset weer niet veel extra administratie of komt deze in de plaats van de bestaande normen? En krijgen we dan niet weer een dergelijk discussie van hoeven we niet te doen, staat niet op de lijst. Net zoals wc-papier niet op de lijst staat van zaken die cliënten behoren te krijgen en dus door cliënten zelf aangeschaft moeten worden? Waarom kan niet volstaan worden met nuchter verstand? Elke tv-kijker kan de Staatssecretaris zo vertellen dat mensen gewoon te eten en te drinken moeten hebben. Daar is geen normenset voor nodig. Regels afschaffen in plaats van invoeren, dat is toch de lijn van de Regering?

Voorzitter, vermindering van bureaucratie zou gerealiseerd kunnen worden door vereenvoudiging van indicatie en voorkomen van tijdschrijven in verpleeghuizen.
De CDA-fractie ondersteunt het voorstel van ZN om bij verpleeghuiscliënten te volstaan met indicatie naar zorgpakketten met kwalitatieve afspraken over zorg. Een demente verpleeghuiscliënt krijgt nu volgens ZN tussen de 22 en 15 uur zorg. Het zorgkantoor zou moeten bewaken dat een demente cliënt 20 uur zorg krijgt. Hoe kijkt de Staatssecretaris aan tegen dit voorstel?

Het CDA is tevreden met de eerste aanpak zoals aangegeven in de brief. Alleen wij willen wel zien wat er concreet gebeurt. De Staatssecretaris geeft aan dat in het ultieme geval overgegaan wordt tot sluiting. Maar waar laat de Staatssecretaris dan de cliënten? Hoe wil de Staatssecretaris het falend management aanpakken? Voorziet zij een doorstart met ander management? Kan zij dit toelichten?

Voorzitter, de CDA-fractie is verheugd dat de problemen in verpleeghuizen aangepakt gaan worden met nieuwe concrete maatregelen.