rearch en consultancy
Vraagstukken waarmee AVI research en consultancy zich bezig houdt, zijn:
- wat is de huidige situatie
- wat zijn de ontwikke-lingen
- wat wordt de toekomst.
En natuurlijk ook: hoe speel ik op die ontwikkelingen in, hoe wijzig ik de toekomst.
Lees meer>>
10 maart 2011
Publieke Private Samenwerking (PPS) is een soort huurkoop. De bouwer leent geld, realiseert het project en financiert ook nog het onderhoud en soms zelfs het gehele facilitair management. De gebruiker betaalt jaarlijks een bedrag en heeft het gebouw na afloop van het contract in eigendom. Dit klinkt ideaal, maar er zijn enkele probleempjes. Probleempjes zoals goede definitie project voor de huidige en toekomstige situatie en zoals een financiering die voor PPS-deelnemers (aannemers, banken en advocatenkantoren) goedkoper is dan voor de zorg. De probleempjes veroorzaakten een groot schandaal in Engeland.
“Ziekenhuizen doen belastingbetalers 60 jaar pijn” was de kop van The Telegraph. Labour had bij de verkiezingen in 1997 nieuwe scholen en ziekenhuizen beloofd. Maar had eveneens beloofd de belastingbetaler te ontzien en de uitgaven te beperken. Gordon Brown, destijds minister van Financiën, ontdekte de PPS. Bij de berekening van de uitgaven door de staat (het EMU-saldo) telt alleen het jaarlijkse bedrag als uitgave van overheden (inclusief ziekenhuizen en scholen) en niet het hele investeringsbedrag. Daardoor kan de overheid op korte termijn meer uitgeven zonder volgens het EMU-saldo meer staatsschuld te maken.
Bij elke financiering is natuurlijk de vraag: wat is de eindafrekening. The Telegraph heeft via een beroep op de wet openbaarheid van bestuur ontdekt dat er meer dan 900 projecten via een PPS zijn gefinancierd in de UK met een totaal aan investeringskosten van £ 56 miljard. Het te betalen bedrag bedraagt echter £ 229 miljard. De looptijd van enkele contracten bedraagt 60 jaar en de winst gaat tot 71%. Een voorbeeld: het ziekenhuis in Bromley, Zuid-Londen kost in totaal £ 1,2 miljard, meer dan 10 keer zoveel als de waarde van het gebouw.
Een consortium wil zo goedkoop mogelijk bouwen. In veel PPS-scholen in Engeland kan het licht niet worden uitgedaan. Het weglaten van lichtknopjes gaf een besparing bij de bouw. De energie betalen de scholen zelf.
In het contract moet alles staan. Bekend is het voorbeeld van een Engels ziekenhuis dat wel voldoende liften had, maar waarbij er geen rekening gehouden was dat ook een bed in de lift moest kunnen. Het eerste meerwerk.
De eisen moeten natuurlijk controleerbaar zijn. Je kan dus niet volstaan met het zeggen dat een gebouw schoon moet zijn. Je moet aangeven wat schoon is. Een ziekenhuis in Engeland betaalt nu jaarlijks £ 2.600,-- aan extra “schoonmaakkosten” omdat het ziekenhuis een afdakje voor rokers heeft laten weghalen. Sloopkosten van het afdakje bedroegen £ 750,--.
Ook moet in de toekomst gekeken worden. Vanwege DVD-spelers wilde een school extra stopcontacten. Kosten £ 320,-- per stopcontact. Door een tekort aan leerlingen werd een andere school gesloten. Tot 2027 moet jaarlijks voor deze school nog £ 370.000,-- betaald worden.
Mijn conclusie: bij PPS lenen we van de toekomstige generaties en lopen ook nog grote risico’s. Mijn advies: geen PPS. Fijn dat minister De Jager wat betreft de zorg tot inkeer is gekomen.
