Van de Bouwfraude lijken we nu in de vastgoedfraude terecht te komen. Ook deze fraude is groter dan we verwacht hadden, maar ook hier is het moeilijk te bewijzen.

Het boek van Van der Boon en Van der Marel, twee journalisten van het FD geeft een reconstructie van de grootste fraudezaak ooit. Snel samengevat staat het volgende in het boek.

Jan van Vlijmen (1956), neef van het kamerlid Van Vlijmen en neef van staatssecretaris Grapperhaus, begon een ontwikkelingsmaatschappij. Bouwfonds nam deze zaak in 1995 over. Jan werd miljonair. De zaak had weinig meer dan enkele wilde ideeën. Jan werd directeur ontwikkeling van Bouwfonds.
Cees Hakstege, de voorzitter van het bestuur van Bouwfonds, steunde Jan van Vlijmen en kreeg in ruil een boot. Cees Hakstege was kandidaat-minister voor VROM van de LPF en was ook commissaris bij Van Hoogevest Groep.

Jan liet projecten ontwikkelen en gaf als opdrachtgever een te hoge beloning. Van die beloning moesten de ontwikkelaars en architect weer rekeningen van bedrijven van Jan betalen. Daarvoor verzonnen ze rekeningen.

Na Bouwfonds werd Philips het slachtoffer.
Bij Philips pensioenfonds waren de directeuren corrupt. Zij verkochten het na de oorlog opgebouwde goed voor te weinig geld aan een bevriende beleggers.
Frencken en later Lagaunne sloten deals met Jan die inmiddels niet meer bij Bouwfonds werkte. Een zo'n deal: Philips verkoopt 1525 woningen en 7 kantoorflats voor E 385 mln en dat wordt verkocht voor E 505 mln. De woningen veranderen binnen 35 minuten 6 keer van eigenaar. Degene die aan de belt trekt en vragen stelt, is de huurdersvereniging.
Ook aan de belt trekt investeerder Van Rijstenbrogh die de woningen koopt en wiens schoonzoon een van de tussenhandelaren was en daarbij zijn naam gebruikte.

In het boek komen nog een aantal bekende namen voorbij, zoals Cor Zadelhoff die Philips tipte over zijn corrupte directeur, Gruijters de oud-minister van VROM die toezichthouder was van Bouwfonds, Hans Wiegel die commissaris was van Bouwfonds, Rijkman Groenink de ABN AMRO-bankier die Bouwfonds kocht, John Fentener van Vlissingen die zaken deed met Van Vlijmen, Roel Pieper beoogd partner in een project, Harry Mens die omstreden rekeningen indiende, Edwin de Rooy van Zuidewijn die adviseur was van Bouwfonds, Gerard van As, oud-Kamerlid van de LPF en handelaar vastgoed, Bart Bleker die een van de bestuursleden was van Bouwfonds en mijn ex-baas bij Twynstra Gudde.

Opmerkelijk vind ik dat de politiek geen enkele rol speelt. Slechts Eric Frische, een stroman die bv's beheert voor de Philipsdirecteur Frencken heeft een neef die actief is in het CDA Limburg. Maar wat kan men doen als men een foute oom heeft of een neef (of nicht) die het foute pad opgaat?

Het proces neemt in november 2009 een aanvang. We zullen nog jaren nieuwe informatie krijgen, maar net als bij de Bouwfraude zal dit alleen gevolgd gaan worden door mensen in de bouw- en vastgoedwereld. Straffen zal moeilijk worden, maar hopelijk leidt het wel tot meer integriteit in deze sector.