rearch en consultancy
Tijdens het werkbezoek binnenmilieu scholen in Utrecht werd aan Kamerleden en gemeenteraadsleden toegelicht wat men in Utrecht doet aan het slechte binnenmilieu.
Geconstateerd werd dat vooral nieuwe scholen een slecht binnenmilieu hebben.
Door eisen aan energiebesparing, zijn de klassen potdicht gemaakt en waait er geen frisse lucht meer door kieren of ramen. Het ventilatiesysteem moet goed ingeregeld zijn en goed onderhouden worden. En dus ook schoongemaakt. Dat gebeurt niet. Voor het onderhoud wordt geen geld uitgetrokken. Ondanks dat de scholen wel minder kosten aan energie hebben.
Een ander probleem is de gebruiker. De GGD is op bezoek gegaan bij de scholen en heeft de leraren uitgelegd hoe zij met het gebouw moeten omgaan. Roosters worden vaak niet open gezet. Voor roosters worden tekeningen gehangen. Tegen de verwarming worden kasten en andere meubels gezet. Zonwering wordt te laat dicht gedaan. Allemaal zaken waarbij je je afvraagt waarom iemand die de pedagogische academie doorlopen heeft, dat niet weet.
Naast de gebruiksfouten zijn er ontwerpfouten.
De stad Utrecht heeft veel beroemde architecten een school laten bouwen. Ervaring met scholenbouw was minder belangrijk. Door te veel grote ramen en door de veelal platte daken warmt de zon de klas op tot temperaturen die boven het ARBO-niveau liggen. Daarbij komt dat na het ontwerp blijkt dat het ontwerp te duur is en dat dan bezuinigd wordt op installaties in plaats van op de m2 of de "architectuur" of dure materialen. Te veel wordt gekeken naar wat het oog wil en te weinig naar wat het comfort vraagt.
Het meest opmerkelijke is dat de school die zonwering wilde aanbrengen, daarvoor een verbod kreeg van de architect. De architect won de rechtszaak omdat de school zijn auteursrechten zou schenden. Auteursrechten schijnen vaker aanpassingen te verhinderen.
En daarnaast zijn er kleine ontwerp- en bouwfouten: ramen die naar buiten open gaan en die dan tegen de zonwering slaan, ramen die in een inwendige hoek van een gebouw tegen elkaar slaan, roosters die niet opengezet kunnen worden omdat de knop achter een binnenmuur zit. Fouten die in de woningbouw door de Vrouwen Advies Commissie of bij de keuring van Vereniging Eigen Huis opgemerkt worden en niet geaccepteerd worden. Kortom geklungel waarbij in mijn ogen de ontwerpers of de projectleiding aansprakelijk moeten worden gesteld.
De staat heeft in kader van de noodmaatregelen extra geld beschikbaar gesteld voor verbouw van scholen. De gemeenten moeten daarbij 40% cofinancieren. Probleem: de regeling is laat bekend gemaakt en dus is het en probleem om voor 1 januari 2010 de plannen gereed te hebben.
Daarnaast lijkt een probleem de kosten die per m2 school gemaakt mogen worden bij nieuwbouw. Die zijn te laag. Aan de andere kant onderspandeerden de gemeenten afgelopen jaar E 330 mln aan scholenbouw. Het budget vanuit het rijk is blijkbaar meer omhoog gegaan. Een eerste voorzichtige conclusie lijkt te zijn dat de VNG hun norm voor m2 nieuwbouw scholen bij moet stellen en dat dit gaat zonder budgettaire gevolgen voor het Rijk. Ook zou daarbij bezien moeten worden de verdeling van de onderhoudskosten van het gebouw tussen gemeenten en scholen. Deze is voor de bouwwereld zeer apart en niet geheel logisch.
Kortom, de problemen zijn niet onoverkomelijk. Amateurisme en bureaucratie lijken een te grote rol te spelen.