rearch en consultancy
Regels moeten zorgen voor een adequate besteding van gemeenschapsgeld, het bevorde-ren van de concurrentie en lastenverlaging, met name voor midden- en kleinbedrijf (MKB).
Overheidsbestuurders moeten elke gunning kunnen uitleggen aan zijn politieke controleurs (gemeenteraad, Tweede Kamer, etc.). Transparantie en helderheid blijven hoe dan ook een eis en dus zijn extra regels onder de door internationale regels vastgelegde bedragen van ca. € 200.000 voor diensten en ruim € 5 mln. voor werken niet nodig. Proportionaliteit bij de kosten van offertes is een belangrijk uitgangspunt dat desgevraagd aangetoond moet kunnen worden. Directe gunning aan een bedrijf mag, mits het maar uit te leggen is.
Boven deze grensbedragen moet de Europese regelgeving gevolgd worden: selectie vindt plaats op een aantal criteria en na melding van de opdracht in Brussel. In de Europese Richtlijn worden criteria genoemd als een checklist. Helaas spelen veel aanbesteders op veilig en kiezen ze niet slechts de relevante criteria van de lijst maar vullen zij elke mogelijkheid in. Bijvoorbeeld door aan elke inschrijver bewijzen van goed gedrag te vragen in plaats van alleen aan de gegunde partij. Aanbesteders moeten criteria weer selectief gaan hanteren.
Een uitzondering op de Europese aanbestedingsplicht wordt gevormd indien ondernemingen uit andere landen niet geïnteresseerd zullen zijn. Deze uitzonderingsregel wordt vooralsnog te weinig gehanteerd, zodat er te weinig juridisprudentie is. De overheid moet gaan zorgen voor meer duidelijkheid over of Europees aanbesteed moet worden of niet.
Boerenverstand
Aanbesteders gaan ook aan de veilige kant zitten door opdrachten bij elkaar te voegen in onder meer raamcontracten zodat de aanbesteding in een keer gedaan kan worden. Gevolg: alleen de grote bureaus en aannemers kunnen een opdracht krijgen vanwege grote omzet- en ervaringseisen. Dat aantal beperkt. Dus gaat de prijs omhoog. Ook gaat het ten koste van het MKB.
Ook bij publieke-private samenwerking (PPS) moet opgepast worden dat het MKB niet buiten spel komt te staan. Bij de inzet van PPS, Design and Construct (D&C) en andere vormen van aanbesteding moet in ieder geval door de overheid duidelijk aangegeven worden waarom in dit geval, bij deze markt voor deze constructie gekozen wordt. Doorzichtigheid van procedures is ook hier zeer belangrijk.
Samenvattend: de nieuwe wet moet zorgen dat er minder regelgeving komt, minder juridische procedures en voldoende werk voor het MKB. Daarbij moet transparantie en nuchter boerenverstand gebruikt worden, al dan niet wettelijk voorgeschreven.
Antoinette Vietsch en Neda Naderi,
Respectievelijk , lid Tweede Kamer en medewerkster Wetenschappelijk Instituut voor het CDA