Ik had verwacht dat New York qua regelgeving liberaler zou zijn dan Nederland en dus minder regels zou kennen. Het tegendeel lijkt waar.
De eerste norm waar aan men moet voldoen voor een bouwvergunning is het bestemmingsplan dat niet alleen  de rooilijnen aangeeft, maar ook de hoogte en de vorm van het gebouw.
Vervolgens zijn er normen voor het berekenen van de draagconstructie waar bij hoogbouw ook rekening gehouden wordt met aardbevingen en aard-schokken. Op de vraag of wij daar ook last van hebben was ik geneigd om nee te zeggen. Maar toen dacht ik aan Groningen en Limburg en dacht: als we echt hoog bouwen, moeten we daar dan ook rekening mee houden?
Alle plattegronden worden door de gemeente New York doorgenomen op toegankelijkheid voor gehandicapten. Dat is hard nodig volgens James Colga-te: “Weet u wel hoeveel er bespaard kan worden door een projectontwikkelaar als hij alle toiletten en badkamers kleiner maakt?”. Juist die financiële over-weging is natuurlijk voor Nederland de reden om dit niet overal verplicht te stellen. Maar persoonlijk zou ik er wel voor zijn dat bij het ontwerp gekeken wordt of met beperkte verbouw, dus zonder verplaatsing van draagmuren, een badkamer aan te passen is voor rolstoelgebruik.
Vervolgens zijn er nog normen voor elektra, gas, riolering en mechanische ventilatie. Ook die zijn afgestemd op hoogbouw. Maar interessanter vind ik de speciale normen voor brand. Ik moet er niet aan denken dat een hoog gebouw in Nederland in de brand vliegt. In New York past men Sprinkler toe met om de 30 m een waterbassin voor de ondergelegen verdiepingen. Uit de evaluatie van het World Trade Center is gebleken dat het gebouw is ingestort door de brand in de onderste verdiepingen. Deze verdiepingen waren niet aangesloten op een waterbassin. Men ging ervan uit dat er voldoende waterleidingen in de omgeving aanwezig waren om de Sprinkler op deze verdiepingen te be-voorraden. Sindsdien is de norm aangepast en moeten ook de onderste verdie-pingen beschikken over een waterbassin. Deze les, die men in New York geleerd heeft, vind ik zeer interessant. Waarom sluit de Nederlandse overheid zich voor zeer hoge gebouwen niet aan bij de New Yorkse normen?

Bij discussie over normen hoort de discussie over controle. Die is in New York zeer streng. Ambtenaren van de gemeente controleren alles. Ze komen echter niet op de bouwplaats. Voor die controle moet de opdrachtgever een ingenieursbureau inhuren die controleert of zaken zoals wapening goed gelegd is. De verklaring moet hij opsturen naar de gemeente. Blijkt dat niet te klop-pen, dan is hij aansprakelijk voor de schade.
Naast deze gebruikelijke weg, is er ook de weg van gecertificeerde bureau’s. Een weg waarover James Colgate zegt dat hij niet gezegd heeft dat die niet werkt. Een gecertificeerd architectenbureau en gecertificeerde ingenieursbu-reaus maken dan de plannen en verklaren dat het voldoet aan de eisen. Daarop krijgt men een vergunning. Iets waarvoor nu in Nederland een lobby op gang is. Blijkt echter uit steekproeven door een New Yorkse ambtenaar dat men niet voldoet, dan is het bureau zijn certificaat kwijt en wordt aansprakelijk gesteld voor de reparatie – zelfs als het sloop van een gebouw betekent – en voor de overige schade. Dat in Nederland een architecten- of ingenieursbureau meestal niet meer aansprakelijk zijn dan voor de hoogte van hun honorarium, schokte James Colgate: “Hoe kunnen jullie dan veilig bouwen? Dan moet de overheid toch alles controleren?” Ik beloofde deze vraag voor te leggen aan onze Minister van WWI.

dr.ir. Antoinette Vietsch, arch. BNA
Lid Tweede Kamer, CDA-fractie
a.vietsch@tweedekamer.nl