De bureaucratie in de bouw neemt toe. Minister Van der Laan van WWI heeft aangekondigd met een notitie te komen over de taakverantwoordelijkheid in de bouw. Veel bouwers klagen dat de bouw ingewikkelder is geworden. Terecht vind ik. Zelfs een villa is zelden meer een simpel gebouwtje. Met name door aanscherping van eisen op isolatie- en installatiegebied.
Door de complexiteit van het bouwproces is er een gebrek aan overzicht en daardoor ontstaan fouten of ontsnappen fouten aan de aandacht.
Indien er een fout ontdekt wordt, wordt gelijk een Barbertje gezocht om te hangen. “Hoe heeft de overheid een bouwvergunning kunnen afgeven? Waarom hebben ze dit niet gezien?” Vergeten wordt dat door een bouwvergunning de overheid niet de verantwoordelijkheid overneemt van de eigenaar.

De oplossing die eerst bedacht werd was het maken van nieuwe regels en normen. Inmiddels is er zo’n woud aan regels en normen dat ook daar door de bomen het bos niet meer gezien wordt. Regels werden tegenstrijdig en onverklaarbaar: waarom moest volgens het Bouwbesluit de huiskamer in een oude woonwagen groter zijn dan in een nieuwe woonwagen? Maar na het schrappen van regels wordt de schuld als er iets niet bevalt onmiddellijk bij de overheid gelegd. Bouwt de markt bijvoorbeeld flats zonder balkons en is het lawaai van de ventilatie in huizen te groot, dan komt dat doordat het niet langer in het Bouwbesluit staat. Terug die regels.

Door de aversie tegen regels en de onmogelijkheid om alle regels te controleren zien ambtenaren en politici certificering als oplossing. En dan met name het certificeren van de ondernemers die bouwen. Een ondernemer die volgens een vastgelegd proces werkt, kan immers geen fouten maken? Afwijken van het proces omdat men iets slimmers bedenkt, kan absoluut niet.
De volgende stap is het opstellen van een scan of alle certificaten wel aanwezig zijn. De brandscan van de Rijksgebouwendienst is een goed voorbeeld van zo’n veredeld vinklijst. U begrijpt, de vinklijsten en de bureaucratie neemt toe in de bouw. Het gezond verstand en het aantal “handen aan de baksteen” neemt af. Maar we weten zeker dat het proces goed verlopen is en kunnen uitrekenen wat de kans is dat er iets misgaat. Risicomanagement optima forma. 
 
De verschillende beroepsverenigingen zeggen dat versterking van hun positie het probleem geheel oplost. Als de overheid een hoofdconstructeur per bouwplaats invoert, stort er niets meer in. Als alleen met geregistreerde architecten gewerkt wordt en de architecten voor de registratie na hun oplei-ding twee jaar begeleid worden door een erkend vakgenoot en vervolgens twee dagen per jaar cursus doen, beheersen zij het proces. Als alle installaties bij oplevering een verplicht certificaat krijgen, dan zijn er geen sick buildings en geen ventilatieproblemen meer. En de politiek, die denkt verantwoordelijk te zijn, gaat mee met de beroepsbescherming.

Volgens mij is de eigenaar en dus de opdrachtgever verantwoordelijk voor een project. Hij moet contracten op laten stellen waarbij geregeld is wie wat doet en wie waarvoor verantwoordelijk is. Coördinatie in het voorbereidings- en uitvoeringstraject en bij de ingebruikname is een taak die gericht gecontracteerd moet worden. Wie de coördinatie doet hangt af van de opdrachtgever, het soort project en de fase van het project.  Bij elk project kan dit volgens mij tot een andere oplossing leiden. En daarbij komt ook de overweging: doen we dit project volgens de gebruikelijke losse contracten of hebben we een andere werkwijze zoals construct and design. Mijn advies aan de minister is:
- laat de verantwoordelijkheid waar die hoort, bij de eigenaar
- schrap de bureaucratie
- zorg dat er meer bouwvakkers komen die vakmensen zijn met gezond verstand.

dr.ir. C.Antoinette Vietsch, arch. BNA
Lid Tweede Kamer, CDA-fractie