rearch en consultancy
Vraagstukken waarmee AVI research en consultancy zich bezig houdt, zijn:
- wat is de huidige situatie
- wat zijn de ontwikke-lingen
- wat wordt de toekomst.
En natuurlijk ook: hoe speel ik op die ontwikkelingen in, hoe wijzig ik de toekomst.
Lees meer>>
521 juli 2006
Maar dan is er weer een gebouw dat niet voldoet en wordt meteen geroepen om extra overheidsmaatregelen. En ja, er zijn steeds meer projecten in het nieuws: de balkons in Maastricht, het steigerwerk in de Amercentrale, de parkeergarage van Van der Valk in Tiel, de toneeltoren in Hoorn, daken die bezweken onder het gewicht van water of sneeuw, nog meer balkons in onder meer Rotterdam en Amsterdam, het winkelcentrum in Almere en nu het complex aan het Bos en Lommerplein. Wat is er aan de hand?
Bij nieuwbouw is de opdrachtgever verantwoordelijk. Omdat de opdrachtgever meestal over onvoldoende kennis beschikt, huurt hij deskundigen in. Een opdrachtgever kan natuurlijk een projectontwikkelaar inhuren die alles regelt en dus dan de verantwoordelijkheid van de opdrachtgever overneemt. De opdrachtgever kan ook een architect inhuren die op zijn beurt weer des-kundigen inhuurt zoals een constructeur en een installatieadviseur. Of de opdrachtgever kan allemaal losse contracten uitgeven aan de architect, constructeurs, installatieadviseurs enz. Daarbij is natuurlijk de opdrachtgever verantwoordelijk voor eventuele gaten tussen de opdrachten. Hetzelfde geldt voor de uitvoering. De projectontwikkelaar kan dit doen of er kan een hoofd-aannemer zijn die voor alles verantwoordelijk is. Maar ook kunnen delen direct door de opdrachtgever aanbesteed worden aan verschillende aannemers. Bij dat laatste kan de aannemer die het meeste moet doen een coördinatie-opdracht krijgen. Deze aannemer moet dan de problemen oplossen. Als dat niet gebeurt, dan is de opdrachtgever verantwoordelijk voor de afstemming.
In de bouwwereld is op het moment veel ontevredenheid over de contracten omdat de opdrachtgevers projecten steeds meer in kleine opdrachten opknip-pen. De coördinatie wordt daarbij totaal onderschat.
Deelberekeningen
Zo vertelde een construc-teur mij onlangs dat hij slechts deelberekeningen deed en dat hij vooral nooit meer op een werk ging kijken omdat hij dan gelijk mede aansprakelijk gesteld kon worden voor de uitvoering. Ook veel architecten geven aan dat zij tegen-woordig slechts een ontwerp maken en dat zij niets meer te maken hebben met de uitvoering of het toezicht tijdens de uitvoering. En bij een groot aantal projecten is geen opzichter meer, dus geen toezichthouder namens de op-drachtgever of architect op de bouwplaats. Er wordt geredeneerd: de aannemer is betrouwbaar en heeft getekend voor uitvoering volgens het contract (de tekeningen en het bestek); extra toezicht is dus overbodig.
Een aannemer moet volgens de standaard voorwaarden aangeven of de teke-ningen en het bestek kloppen. Echter ook hier speelt weer dat opdrachten geknipt worden en dus ook de aannemer slechts naar zijn onderdeel kijkt.
Het knippen van opdrachten kan volgens mij alleen indien de coördinatie goed geregeld is in een extra opdracht of als de opdrachtgever zelf voldoende kennis in huis heeft.
Uit het oogpunt van algemeen belang heeft de overheid natuurlijk de taak voor de veiligheid te zorgen. Vandaar dat voor een bouwwerk een vergunning aangevraagd moet worden. De gemeente behoort volgens de Woningwet de tekeningen, berekeningen en bestek te controleren en tijdens de bouw te controleren. Dat toezicht hield vroeger bijvoorbeeld in dat de inspecteur voor een belangrijke betonstort kwam kijken of de wapening wel goed geplaatst was. Zo werden fouten voorkomen, maar zo werd ook voorkomen dat er “bezuinigd” werd op wapeningsstaal. Gemeenten hebben de afgelopen jaren ten onrechte steeds meer op deze taak bezuinigd. De noodzaak van de controle werd niet gezien. De gemeenten stelden: aannemers zijn toch professionals die via de contracten financieel aansprakelijk zijn?
Door de gemeentelijke controle neemt de gemeente niet de verantwoordelijk-heid over van de eigenaar. Indien de remmen van een auto het niet doen, ondanks dat de auto net een APK-keuring gehad heeft, is de eigenaar verant-woordelijk voor de autoschade. Hij kan mogelijk de garage op fouten aanspre-ken maar kan hij de schuld niet neerleggen bij de overheid. Maar indien een gemeente geen goede controle doet, is zij wel moreel verantwoordelijk en hoop ik dat de gemeenteraad de verantwoordelijke wethouder aanpakt.
Bij het Bos en Lommerplein is nu het zwarte pieten begonnen. Wat precies aan de hand is, zal moeten blijken. Duidelijk is wel dat er steeds meer projecten met bouwproblemen komen. Goede bouwcoördinatie, goed toezicht door een opzichter, is de verantwoordelijkheid van de bouwer. Maar goede controle door de gemeente is de rol van de overheid. En zomaar alle bouwvergunningen afgeven aan het loket, is dus onverantwoord en onaanvaardbaar.
Mw. dr.ir. C. Antoinette Vietsch, arch. BNA
Lid Tweede Kamer, CDA-fractie
