Antoinette Vietsch| AVI research en consultancy
AVI

rearch en consultancy
AVI research en consultancy richt zich op: overheid, bouw en gezondheidszorg.

Vraagstukken waarmee AVI research en consultancy zich bezig houdt, zijn:
- wat is de huidige situatie
- wat zijn de ontwikke-lingen
- wat wordt de toekomst.
En natuurlijk ook: hoe speel ik op die ontwikkelingen in, hoe wijzig ik de toekomst.

                 Lees meer>>

Zorg voor verstandelijke gehandicapten in Limburg


Farmacie en zorg
26 augustus 2011

Door de kwaliteit van zorg voor verstandelijk gehandicapten in Limburg in het verleden is  de positie van de katholieke kerk in opspraak. Dit gebeurde ook bij de grootste fraude in de zorg. De reden dat de ontsporingen vooral de rooms-katholieke zorg troffen, was volgens dr. Steenkamp in een interview in Vrij Nederland in 1977 omdat “bij katholieken het eigen geweten niet voldoende ontwikkeld is.”

De Brabantse zakenman Nollen onderkende na de Tweede Wereldoorlog de behoefte aan tehuizen voor verstandelijk gehandicapten. Hij richtte Samivoz (Samenwerkende internaten voor zwakzinnigen) op. Door de secularisatie kwamen kloosters leeg. Nollen kocht deze op. De bisdommen Den Bosch en Breda reageerden verrukt: op die manier zou de invloed van de kerk gehandhaafd blijven. De kosten werden gedekt door gemeenten, de bijstand, door ouders en met behulp van kostenloze nonnen. De zorg was niet professioneel. Door de invoering van de AWBZ kwamen de belangen van de gehandicapten meer op de voorgrond. Er kwam deskundig personeel en de ongeschool-de nonnen werden de laan uitgestuurd. Dat zette kwaad bloed en de contacten met het bisdom verkoelden. Toch bleef Samivoz een katholieke instelling. In Nederland in 1976 verbleven 4.000 van de 24.000 verstandelijk gehandicapten in instellingen van Samivoz.

Naast de zorginstellingen richtte Nollen ook privébedrijven op. Door contracten met een looptijd van 40 jaar waren directies van de instellingen verplicht zaken af te nemen van bepaalde leveranciers. Zo had de Markendaal-holding, eigendom van Nollen, het alleen-recht voor levering van boekhouders, administrateurs, technici en bouwmanagement.  En zo leverden zijn vleeswarenfabriek het vlees. Voor arbeidstherapie was er een boerderij. De stallen werden verhuurd aan een veeteeltbedrijf van Nollen en het varkensvoer werd gedeclareerd als arbeidstherapiemiddelen. Een ander bedrijf van Nollen, Tebrex had het alleenrecht voor verkoop van keukenapparatuur en servies. Zijn Centraal Bureau Dienst-verlening Limburg adviseerde over grootkeukenapparatuur en keukeninrichting. Meubels werden gekocht van Schell bv Meubelindustrie, een bedrijf dat Nollen overgenomen had.. De was werd gedaan bij de stichting Centrale Wasserijen, voorzitter Nollen. Bij het Ziekenfonds kwam een klacht binnen van een man die maandelijks een bedrag van
fl. 125,-- moest over maken voor was- en stomerijkosten. Hierdoor greep in 1977 het COZ, de voorganger van de NZA in in de wastarieven in zorginstellingen.
 
De zorg in instellingen was slecht. Een citaat uit een brief van een ouder: “Een tijd geleden is het aantal wasbeurten van twee naar driemaal per week gebracht, dat is uiteraard een verbetering, maar niet voldoende voor pupillen die zich na de toiletgang onvoldoende of niet schoonmaken.”  En een voormalige medewerker: “Toen ik daar voor het eerst kwam, vond ik de kinderen in kots. Anderen likten het op.”

Aan de bisschop werd na de eerste publicaties in Vrij Nederland gevraagd om een uitspraak. Die kwam er niet. Wel zei de bisschop van Breda in de zomer 1977 dat hij niet wist ‘wat hij ermee aan moest’. Het boek “Het Nollen-syndicaat, een zakenman in barmhartigheid”, waarin deze fraude staat omschreven, is opgedragen aan de toen 49 Tweede Kamerleden van het CDA. Het is nog steeds lezenswaardig.