Afgelopen zaterdag hield de Vereniging tegen de Kwakzalverij haar jaarvergadering. De bezoekers werden voor de deur van Felix Meritis begroet door vrienden van kwakzalvers die foldertjes uitdeelden waaruit zou moeten blijken dat alternatieve of complementaire geneeskunde toch echt werkt. Deze mensen vertoonden in hun gedrag veel overeenkomsten met activisten die staan te folderen voor een congres van een politieke partij. 

Na dit veel belovende begin werden op de onderkoelde toon die de VtdK eigen lijkt te zijn, de activiteiten van het afgelopen jaar besproken. De vergelijking tussen de VtdK en de vrijwillige brandweer leek daarbij niet ten onrechte. De VtdK is vermoedelijk de enige vereniging in de gezondheidszorg die geen subsidie krijgt en die die ook niet wil hebben.

Het belangrijkste vergaderpunt was natuurlijk de wisseling van de voorzitter: Cees Renckes werd opgevolgd door Catharine de Jong. Cees was 24 jaar voorzitter geweest. Deze periode leverde een schat aan anekdotes op die geïllustreerd werden met vermakelijke brieven. Bijvoorbeeld de brief met de eis de mededeling op de website te rectificeren dat de VtdK door de minister was uitgenodigd voor een gesprek. Daartoe zou een minister zich nooit verlagen. Of het verzoek van de vrouw van een bekende aanhanger van het alternatieve circuit aan de voorzitter om een excuusbrief te schrijven. Niet dat de voorzitter ongelijk had, maar haar man trok het zich zo aan.

Echter, af en toe kwamen er ook schokkende zaken voorbij. Zo was er een dreigbrief van Rara die aankondigde na het huis van Kosto het huis van Renckes af te branden. En zo leidde de rechtszaken van mevrouw Sickesz bijna tot het faillissement van de vereniging.

Ter ere van de voorzitter ging het jaarlijkse symposium over Modeziektes. Daarbij werd wel een disclaimer getoond: dat een patiënt lijdt aan een modeziekte, houdt niet in dat die patiënt niet serieus genomen moet worden. Helaas betekent het stempel van een modeziekte wel dat de patiënt geen juiste behandeling of begeleiding krijgt.

Prof. Frank Koerselman gaf een aantal kenmerken aan van modeziektes.

De ziekte heeft een complex van klachten en/of symptomen met een vage of afwezige oorzaak. De oorzaak heeft in ieder geval niets te maken met seks of alcohol. De patiënten eisen een somatische verklaring (we zijn toch niet gek?).

Er is een actieve patiëntenvereniging die publiceert, claims legt en die ongelovigen wil bekeren. Patiënten  dragen hun zware lot moedig: De omgeving is vol toewijding. Patiënten denken zwart wit. Voordat ze ziek werden, waren ze gehéél gelukkig. Ze willen niets liever dan weer fulltime werken, maar dan moeten ze wel eerst hélemáál genezen zijn.
Je bent voor of tegen ze. Ze shoppen dokters tot ze de grote deskundige gevonden hebben. Vaak ontstaan er zelfs speciale instituten om de klachten te bestrijden. De bestrijding gebeurt natuurlijk door alternatieve geneeskunde.

De secundaire winst (geld, gemak), maskeert vaak de primaire winst (aandacht, erkenning). Na verloop van tijd wordt de ziekte niet meer als diagnose gesteld.

Alle genoemde kenmerken werden prachtig geïllustreerd door een ME-patiënte die ’s avonds op de tv in het programma Een vandaag was. Alsof zij bij de lezing aanwezig was geweest.

Het zou goed zijn als meer mensen lid zouden worden van de VtdK (zie www.vtdk.nl ). Voor het lidmaatschapgeld van slechts E 45,-- krijg je vier keer het vermakelijke tijdschrift en mag je gratis naar de jaarvergadering met symposium.