Het Nieuwe Werken leek mij een hype waarbij een oud concept in nieuwe zakken werd gedaan. Echter de doorwerking is zodanig dat ik op deze, voor mij natuurlijke reactie ben teruggekomen.

In de jaren ’70 werd veel onderzoek gedaan naar werkwijzen in de zorg. Er was bijvoorbeeld onderzoek naar hoeveel een verpleegkundige moest lopen op een verpleegafdeling (nurses steps). De NZI – het onderzoeksinstituut van de NVZ – verrichtte heel goed onderzoek naar poliklinieken. Voor de academische ziekenhuizen werd een standaard programma van eisen ontwikkeld. Uitgangspunt daarbij was dat de patiënt zo weinig mogelijk het ziekenhuis in zou moeten komen. In plaats van het oude paviljoenmodel rond artsen, werden de poliklinieken wisselpoliklinieken en kregen artsen hun werkkamer elders (zie onder meer AMC).

Het Engelse architectenbureau DEGW analyseerde begin jaren ’80 de werkwijzen in kantoren. Hoeveel minuten vergaderden werknemers, hoeveel minuten waren zij aan de telefoon, hoeveel minuten zaten ze geconcentreerd te werken, enz. In plaats van mensen een eigen kamer te geven, gingen ze uit van aparte ruimten per  activiteit. Dit concept, People, Place, Preformance (PPP), werd in Nederland door Veldhoen voor het eerst toegepast bij het hoofdkantoor van Interpolis te Tilburg (opgeleverd in 1996). Dit concept werd verkocht omdat het m² zou besparen.

 Het concept omvat een aantal zaken.

-        Clean desk en alles per pc en mobiel. Dat bespaart kastruimte en tafels met stapels dossiers en telefoon. De werkplek is teruggebracht van een kamer naar een ruimte voor één tafeltje met pc en stoel.

-        Gedifferentieerde werkplek: concentratiecabines, telefooncabines, algemene werkplekken, overlegplekken en vergaderplekken. Bij elke activiteit moet een medewerker zijn vorige werkplek leeg achter laten. Mensen hebben geen status meer door hun werkplek.

-        Geen eigen werkplek betekent dat deeltijdwerkers geen eigen werkplek moeten hebben.

-         Thuiswerken in plaats van op kantoor.

-         In plaats van aanwezigheidsregistratie outputregistratie.

Het Nieuwe Werken vraagt dus fysiek om aanpassing van het gebouw en om goede ICT inclusief netwerkverbinding  naar de woningen van de medewerkers.

De medewerkers moeten thuis een goede werkplek hebben. De telefoon moet doorgeschakeld kunnen worden zonder dat de klant beseft dat de werknemer niet op kantoor aanwezig is.

Daarnaast vraagt het om een sterke organisatie waarin flexibiliteit en eigen verantwoordelijkheid van zelfsprekend zijn. Het vraagt om een andere stijl van leiding. En het maakt noodzakelijk dat er veel afspraken gemaakt worden. Om de cultuur en de informele organisatie van het bedrijf te behouden, moet meer aandacht en tijd besteed worden aan het elkaar ontmoeten. .Vandaar de loungeplekken en kookkeukens e.d. in het kantoor en de bedrijfsuitjes.

Afhankelijk van de organisatie moet er dus een cultuuromslag plaatsvinden.

Ik zie nu dat deze cultuuromslag in de zorg ook aangeduid wordt met Het Nieuwe Werken. Bijvoorbeeld geen aanwezigheidsregistratie in de thuiszorg, maar werken met output: het helpen van cliënten. Bijvoorbeeld in verpleeghuizen niet meer koffie drinken in de personeelskamer, maar met de bewoners.

Deze cultuuromslag juich ik toe. Ik ben dus bekeerd tot Het Nieuwe Werken in de zorg.