De eerste slag is geslagen. SEH’s worden gesloten, soorten behandelingen worden geconcen-treerd en er wordt opnieuw nagedacht over concentratie van kinderafdelingen en verlos- en kraamafdelingen. Maar in de ondersteunende en paramedische afdelingen gebeurt weinig. Ook daar is veel te besparen.

Het uitbesteden van ziekenhuizen is beperkt gebleven tot rouwcentra, wasserijen en onderdelen van de technische dienst. Door just-on-time delivery hebben ziekenhuizen minder opslag. En door digitaliseren is er minder archief. Maar ondanks dat bijna alle ziekenhuizen ontkoppeld koken, hebben zij nog steeds een eigen keuken.

Bloedbanken zijn gecentraliseerd. Er zijn er in Nederland nog drie. Dat is het minimum aantal. Niet alleen qua spreiding, maar ook in het geval van brand of besmetting waardoor een instelling kan uitvallen. Natuurlijk zijn de afnamepunten nog wel decentraal. Op dezelfde wijze zouden we kunnen volstaan met drie laboratoria in Nederland met op locaties afnamepunten en cito-laboratoria. Ook zou de sterilisatie op deze wijze geregeld kunnen worden.

In Den Haag is er één apotheek voor vijf ziekenhuizen, twee GGZ-instellingen, twee revalidatie-centra en acht verpleeghuizen. Waarom moet elders elk ziekenhuis zijn eigen apotheek hebben? Apotheken maken nauwelijks meer zelf medicijnen en door de clustering van behandelingen zullen per locatie ook de medicijnen anders worden. Clustering van ziekenhuisapotheken lijkt voor de hand te liggen.
Een andere oplossing is dat de tussenhandel direct medicijnen aanlevert. Zij zijn in staat om bij een apotheekhoudende huisarts op tijd specifieke medicijnen te leveren. Zij zijn dus ook in staat aan depotheken of op verpleegafdelingen in ziekenhuizen medicijnen te verstrekken.
 

De radiologen van de ziekenhuizen in Saoedi-Arabië bekijken de foto’s in onder meer België en de Verenigde Staten. Waarom moet in elke “röntgenafdeling” in Nederland nog radiologen aanwezig zijn en kunnen de foto’s van de Nederlandse ziekenhuizen niet centraal bekeken worden bijvoorbeeld aan de Rivièra of in India? Een deel van de overige radiologen zou dan direct bij behandelingen betrokken kunnen zijn.

Zes jaar geleden had een ziekenhuis een vernieuwend initiatief: medisch specialisten mochten niet langer hun eigen medische instrumenten (“mesjes”e.d.) inkopen maar dat ging het ziekenhuis centraal doen. Nu kopen veel instellingen gezamenlijk in. Die trend zal zich voortzetten.

Centralisatie van automatisering gebeurt doordat meerdere ziekenhuizen dezelfde firma inhuren met dezelfde pakketten. De salarisadministratie wordt door veel ziekenhuizen uitbesteed. Ook personeelszaken wordt gecentreerd per regio. Zo wordt voorkomen dat schaars personeel weggekaapt wordt en de bonussen steeds hoger worden. Natuurlijk moeten er wel per instelling accenten zijn en moeten er op de locatie mensen aanwezig zijn van personeelszaken. 

Het lijstje wat er mogelijk is, is indrukwekkend. De patiënt heeft er geen last van, het bespaart aanzienlijk en de kwaliteit verbetert. Waarom er zo weinig gebeurt, is omdat raden van bestuur van ziekenhuizen gewend zijn binnen het budget optimaal te organiseren. Grote stappen zijn hen vreemd en worden door de medische staf en ondernemingsraad niet geaccepteerd. Bovendien geven eigen voorzieningen een ziekenhuis status. De externe dwang is (nog) niet sterk genoeg om verder te gaan dan een kaasschaaf en het plukken van laag hangend fruit.