Antoinette Vietsch| AVI research en consultancy
AVI

rearch en consultancy
AVI research en consultancy richt zich op: overheid, bouw en gezondheidszorg.

Vraagstukken waarmee AVI research en consultancy zich bezig houdt, zijn:
- wat is de huidige situatie
- wat zijn de ontwikke-lingen
- wat wordt de toekomst.
En natuurlijk ook: hoe speel ik op die ontwikkelingen in, hoe wijzig ik de toekomst.

                 Lees meer>>

De toekomst van de apotheek


Farmacie en zorg
25 maart 2011

Apothekers ervaren hun eigen positie geheel anders dan gewone burgers en politici dat doen.
Wat ervaart een burger? De specialist schrijft een recept voor. Vervolgens moet de patiënt op zoek naar een apotheek. One-stop-shopping, ofwel medicijnen gewoon meenemen uit het ziekenhuis na het bezoek aan een specialist, zou veel handiger zijn.
Voor een  herhalingsrecept belt  de patiënt naar de huisarts en spreekt het recept in op het antwoordapparaat. Het recept wordt ingetikt bij de huisarts. De computer geeft een waarschuwing bij conflicten. De huisarts stuurt het recept door naar de apotheek in de buurt van de patiënt. De patiënt haalt de pillen op.
Bij herhaalrecepten of bij recepten van de huisarts levert de apotheek pillen. Vroeger maakten ze nog wel zelf pillen. Maar tegenwoordig is hij een gewone winkelier. Dat de toegevoegde waarde ter discussie gesteld kan worden, blijkt ook uit het feit dat er huisartsen zijn die apotheek houden en die de medicijnen gewoon direct aan de patiënt meegeven.

Politici zijn natuurlijk gewone burgers. Maar daarnaast worden zij geconfronteerd met de stijgende kosten en met de klachten van apothekers die nu moeite hebben om hun hoofd boven water te houden. Aan mij is uitgelegd dat er 3 lagen zijn in de distributie.
De eerste laag is die van de medicijnfabrieken. Die leveren medicijnen voor een prijs die per land verschilt. Medicijnen in Spanje zijn goedkoper dan die in Nederland. Waarom deze differentiatie per land niet in strijd is met de EU-regels, of waarom de EU of tenminste de Benelux geen blok maakt waardoor alle medicijnen goedkoper worden, heb ik nooit begrepen.

De tweede laag is die van de tussenhandel en de derde laag is die van de apotheken, de apotheekhoudende huisartsen, de  zelfstandige apotheken en de apotheken in instellingen. Doordat de zelfstandige apotheken financieel onder druk zijn gekomen, zijn er nu clusteringen tussen tussenhandel en zelfstandige apotheken en tussen zelfstandige apotheken onderling.
Het lijkt de zelfstandige apothekers te vergaan als de kruideniers: met tussenhandel (de AH-keten), met winkelketens (de Spar-winkels) en de buurtwinkel. Deze vergelijking wordt sterker indien de ziekenhuizen ook poliklinische patiënten van medicijnen voorzien en de ingewikkelde medicijnen gaan verstrekken. Dan resteert voor gewone apotheken de herhaalrecepten en de medicijnen die door de huisarts voorgeschreven zijn.

Dat elk ziekenhuis een eigen apotheker heeft zodat in geval van medicijnvergiftiging of allergie opgetreden kan worden, is noodzakelijk. Maar moet daarvoor een apotheker te plaatse aanwezig zijn? Uit het feit dat er aanzienlijk minder apotheken zijn (75) dan ziekenhuizen (95) blijkt dat ook ziekenhuisapotheken geconcentreerd kunnen worden. Van de bloedbanken hebben we geleerd dat de maximale concentratie leidt tot 3 locaties in Nederland. Niet alleen vanwege afstand, maar ook omdat als er een locatie afbrandt de overige locaties de taak moeten kunnen overnemen. In dat geval zou er natuurlijk spanning zijn op mededinging. Maar zolang de medicijnfabrikanten hun prijzen per land kunnen regelen, is er feitelijk geen sprake van echte vrije markt.
Bij de concentratie van ziekenhuisapotheken vervalt de tussenhandel. De tussenhandel probeert dit te voorkomen door te bezien of zij de apotheekfunctie van ziekenhuizen kunnen overnemen.

Een ding is mij duidelijk, de structuur van medicijnenverstrekking zal gaan veranderen. Zolang het goedkoper wordt en zolang de kwaliteit niet in het geding komt, zal de politiek en de overheid dit alleen maar toejuichen.