Zondag zagen we op Zembla mensen die ziek worden door hun nieuwbouwwoning. Voorzitter, een ding is duidelijk: dit is voor de CDA-fractie niet acceptabel. Mensen moeten veilig kunnen wonen. Gezondheid gaat voor.
Vandaar dat ik ook onmiddellijk gevraagd heb om reactie. En we zijn tevreden met die reactie voor Vathorst. Er wordt een heel traject opgezet. Maar we willen wel antwoord op de volgende 3 vragen:
- hoe zit het met de 350.000 andere woningen die gerealiseerd zijn?
- hoe gaat het met de nieuw te bouwen woningen?
- en hoe wordt geregeld dat de nieuw te bouwen woningen in een prachtwijk zoals Kanaleneiland in Utrecht over 20 jaar nog steeds een goed onderhouden systeem hebben en er dus geen gezondheidsklachten ontstaan door het systeem? Lopen we door het systeem risico dat bij slecht onderhoud en niet-tijdige renovatie hele bevolkingsgroepen ziek gaan worden? Zo ja, wat doen we daar aan?

Tijdens het AO over energieprestatie-coëfficient op 23 februari 2006 zei minister Dekker: als de installatie goed ontworpen, goed gerealiseerd en goed ingeregeld is, is er niets aan de hand. Uit het nu uitgevoerde onderzoek blijkt dat er wel iets aan de hand is. De cijfers uit het onderzoek naar nieuwbouw zijn dramatisch:
- de ventilatiecapaciteit wordt in 30-65% niet gehaald en de ventilatie is bovendien ook nog vaak verkeerd ingeregeld of aangebracht
- bij 90% is een overschrijding van een acceptabel geluidsniveau van mechanische ventilatie waardoor bewoners de ventilatie uitzetten
- 30% van de woningen is ’s zomers te warm
- 25% van de woningen voldoet niet aan de energieprestatiecoëfficiënt
- gebalanceerde ventilatiesystemen met warmteterugwininstallatie veroorzaken gezondheidsklachten

Uit deze cijfers blijkt dat nieuwbouw ziekmakend is. In de jaren ’60 wisten we dat we geen goede kwaliteit bouwden omdat de nadruk van de bouw lag op kwantiteit. Maar nu wordt noch de kwantiteit, noch de kwaliteit gehaald.
De bouw kan zich deze slechte kwaliteit veroorloven omdat er door de schaarste slechts sprake is van een aanbodsmarkt van woningen in plaats van een echte markt. Dit betekent dus dat marktwerking niet aanwezig is en dat dus andere maatregelen getroffen moeten worden.

Geconstateerd wordt door de minister dat de nieuwe woningen niet voldoen aan het Bouwbesluit. Een wanprestatie van de bouwers en van de controlerende overheid. Op welke wijze is afdwingbaar dat de nieuwe woningen gerepareerd worden en wie moet volgens de minister voor deze kosten opdraaien?

Veel woningen zijn gebouwd door gecertificeerde bouwers. Gezien de genoemde wanprestaties zou je verwachten dat er certificaten worden ingetrokken. Dit is niet het geval. Kan de minister daar een verklaring voor geven? Stelt de certificering iets voor of is het slechts een goed verkoopverhaal van bouwers?

Veel woningen in Nederland worden met GIW-garantie gebouwd, ook woningen in Vathorst. In de GIW-garantie zijn de geluidsnormen voor ventilatie gehandhaafd. De woningen die onder GIW-garantie zouden daar aan moeten voldoen. Echter uit de cijfers blijkt dat dat dus ook niet het geval is. Sterker de aannemers repareren dus de ventilatie niet volgens de GIW-normen hetgeen ze wel zouden moeten doen. Hoe kijkt de minister hier tegen aan en wat vindt de minister van de GIW-garantie waar de consument toch extra voor betaalt?

Voorzitter, veel van de acties naar aanleiding van het onderzoek betreffen het invoeren en aanscherpen van normen. Dat heeft in onze ogen geen zin: de huidige normen worden al niet gevolgd. Het probleem zijn niet de normen, maar de bouw zelf.

Verhogen van normen in het Bouwbesluit zoals het weer opnieuw invoeren van de norm voor geluid van ventilatie, zal onvoldoende zijn. Als er een nieuwe norm ingevoerd moet worden, dan stelt het CDA voor om in te voeren dat bij woningen in laagbouw in elke kamer een raam open moet kunnen. Is de minister daartoe bereid?

Tot slot wil ik de minister de vraag stellen: kunnen we in Nederland nog goed bouwen, of ontbreekt daarvoor de vakkennis en moet daar aan gespijkerd worden? Spijkeren aan vakkennis, aan scholing dat mis ik in het actielijstje. Het opleiden van goede bouwvakkers dat is nodig en daar moet de minister actie op (laten) nemen. Daar wil het CDA een antwoord op.