Antoinette Vietsch| AVI research en consultancy
AVI

rearch en consultancy
AVI research en consultancy richt zich op: overheid, bouw en gezondheidszorg.

Vraagstukken waarmee AVI research en consultancy zich bezig houdt, zijn:
- wat is de huidige situatie
- wat zijn de ontwikke-lingen
- wat wordt de toekomst.
En natuurlijk ook: hoe speel ik op die ontwikkelingen in, hoe wijzig ik de toekomst.

                 Lees meer>>

Het gaat goed met de zorg


Een drieluik

Het gaat goed met de zorg (1)
Veenendaals ledenblad
december 2005

Bij de verkiezingen in 2002 waren de wachtlijsten in de zorg probleem nummer één. Mensen moesten te lang op een operatie wachten. Ook waren er lange wachtlijsten voor verpleeghuizen en thuiszorg. Rantsoenering van uren thuiszorg was normaal. 
Een ander belangrijk onderwerp was de kwaliteit van zorg. Terecht werd erop gewezen dat mensen door de schaarste niets te kiezen hadden en dus alles maar moesten accepteren. Terecht werd de vraag gesteld waarom mensen in verpleeghuizen nog met 5 anderen hun slaapkamer moeten delen terwijl in gevangenissen elke crimineel een eigen cel heeft.
Geen wachtlijsten en betere kwaliteit. Dat zou bereikt kunnen worden door extra geld voor de zorg en door wijziging van het verouderde systeem.

Bij de wijziging van het verouderde systeem, zou ook het onderscheid tussen Ziekenfonds, particuliere verzekering en de verzekering van ambtenaren moeten vervallen. Tevens was er de doelstelling het zorgsysteem houdbaar te maken voor de toekomst. Van de nu werkende mensen werkt er 1 in de zorg. Door de vergrijzing zal in de toekomst meer zorg nodig zijn. Als we dezelfde wijze van organisatie en dezelfde standaards blijven hanteren zal over 10 tot 20 jaar 1van de 3 mensen in de zorg werken. Afgezien van de kosten, is dat niet mogelijk. We hebben in Nederland naast mensen in de zorg toch ook nodig onderwijzers, ambtenaren, bouwvakkers, winkeliers, enzovoort.
Dit betekent dat we de gezondheidszorg doelmatig moeten maken. De zorg moet efficiënter georganiseerd worden. Ook moeten we bepalen wie welke zorg werkelijk nodig heeft. Op die manier kunnen we garanderen dat zorg voor mensen die het echt nodig hebben, altijd zal blijven in Nederland.

In het regeerakkoord is veel extra geld opgenomen voor zorg: er is een groei voorzien van E 41 miljard in 2003 naar E 48 miljard in 2007. Er is dus geen sprake van bezuinigingen in de zorg, ondanks de moeilijke economische situatie! Het extra geld is onder andere besteed aan een inhaalslag bij zieken-huizen. Nu kunnen mensen gemiddeld binnen 4 á 5 weken terecht voor behandeling. 
Ook in de AWBZ is de productie vergroot en zijn de wachtlijsten kleiner. Zo zijn de wachtlijsten voor de thuiszorg in 2003 met 39% verminderd en hebben in bepaalde regio's sommige verzorgings- en verpleeghuizen lege plekken.
Ook is er extra geld uitgetrokken voor het afbouwen van de grote slaapkamers in verpleeghuizen. Een aantal ambtenaren van het Ministerie gaan zelfs bij de verpleeghuizen na of zij kunnen ondersteunen als de bouwprojecten niet vlot verlopen. Maar kwaliteit is iets waar het CDA zich zorgen over blijft maken. Mede naar aanleiding van de pyjamadagen is besloten dat de inspectie instel-lingen nauwkeuriger gaat controleren. Helaas hangt de kwaliteit vaak samen met de mentaliteit. In de zorg wordt te veel gesproken over productie. Verge-ten is de menselijkheid. Gelukkig zijn er ook veel instellingen waar dat niet het geval is en waar het personeel zich inleeft in hun cliënten en waar begre-pen wordt dat een beetje extra persoonlijke aandacht belangrijker is dan een glimmend gepoetste vloer. Zulke instellingen moeten kans krijgen te groeien ten koste van de slecht functionerende instellingen. Iets wat onder de huidige wetgeving onmogelijk is en waar dus aanpassing van de wetgeving ingezet is. Deze marktwerking ondervindt veel weerstand bij de linkse partijen.

De kosten van de zorg en dus ook de premies zijn in 10 jaar tijd verdubbeld. Door de vergrijzing zal de vraag toenemen, en dus ook de kosten. De oplos-sing van de PvdA is dat mensen eerst hun eigen huisje of kapitaaltje moeten opeten en dan pas in aanmerking komen voor AWBZ-zorg waarvoor ze wel hun leven lang premie betaald hebben. De VVD vindt dat mensen zich maar apart moeten gaan verzekeren voor hun oude dag. De AWBZ wordt dan een soort armenzorg en de huishoudelijke verzorging totaal vervalt als voorzie-ning. De Christen Unie kiest voor verlaging van de persoonsgebonden budget-ten (PGB) voor familieleden: familieleden die patiënten verzorgen krijgen minder geld dan een vreemde. Onze keuze is zaken slimmer en efficiënter te organiseren. Dit doen we door invoering van een nieuwe zorgverzekering, door een nieuw betalingssysteem aan ziekenhuizen en door verbetering van de welzijnsvoorzieningen op gemeentelijk niveau.  In het volgende nummer zal ik hierop ingaan.


Het gaat goed met de zorg (2)
Veenendaals ledenblad
december 2005

Door het tot beschikking stellen van extra geld, heeft de regering een einde gemaakt aan de zeer lange wachttijden. Door extra geld wordt er nu ook een einde gemaakt aan de onaanvaardbare situatie dat er in verpleeghuizen 6 mensen hun slaapkamer met elkaar moeten delen. Het steeds maar extra geld beschikbaar stellen is niet mogelijk: de premies zijn in 10 jaar tijd verdubbeld. Bovendien is er ook niet zoveel extra personeel beschikbaar: 1 van de 8 werknemers werkt nu in de zorg en als we zo doorgaan wordt dat 1 van de 3.
Vandaar dat het CDA kiest voor slimmer en efficiënter organiseren van de zorg.

Als er in een stad goede welzijnsvoorzieningen zijn, zoals een ouderenloket, buurthuis, bejaardensoos, Alzheimer-café, tafeltje-dekje en gehandicaptenver-voer binnen een gemeente, is er minder vraag naar AWBZ-voorzieningen. Jammer genoeg bezuinigen gemeenten vaak op deze voorzieningen. Door de invoering van de nieuwe Wet Maatschappelijke Ondersteuning (WMO) per 1 januari 2006 komt er extra aandacht voor deze voorzieningen. In de WMO komen niet alleen de welzijnsvoorzieningen of de voorzieningen uit de Wet Voorzieningen gehandicapten (woningaanpassing, rolstoelen, etc.), maar ook de enkelvoudige huishoudelijke hulp. Dus schoonmaakhulp voor mensen die niet andere AWBZ-zorg zoals verpleging nodig hebben. Dit soort hulp ligt volgens ons dichter bij welzijn dan bij zorg en kan waarschijnlijk beter op gemeentelijk niveau geregeld worden. Van elke 30 Nederlanders krijgt er immers nu al 1 huishoudelijke hulp via de AWBZ. 
In 2005 worden er proefprojecten gedaan waarbij alle problemen in beeld gebracht zullen worden. Ook zal in 2005 aan de hand van proefprojecten gekeken worden of het zinnig is alle huishoudelijke hulp over te doen van de AWBZ naar de gemeenten. Natuurlijk praten we hier alleen over de organisa-tie en financiering. De hulpen zelf kunnen gewoon via de thuiszorg of andere organisaties ingehuurd worden en ook zal het PGB (geld in handje) blijven bestaan zodat men ook gewoon zijn buurvrouw of dochter in dienst kan nemen. Het vervoer dat nu via de AWBZ geleverd wordt zal ook via de gemeente gaan verlopen zodat afstemming tussen vervoer mogelijk is. En verder zal via proefprojecten bezien worden of het niet handiger is weer meer via de gemeente te doen. Denk daarbij aan de sociale werkplaats. Mensen die vroeger op de sociale werkplaats werkten, zitten nu vaak in dagopvang. Besluitvorming daarover zal pas door een volgend kabinet gedaan worden.

De WMO heeft tot doel slimmer te organiseren. Maar ook tracht de regering efficiënter en dus goedkoper te organiseren. Ziekenhuizen en andere instellin-gen zijn onafhankelijk en krijgen hun geld op basis van aantal verpleegdagen, bedden, onderzoeken en behandelingen dat zij per jaar doen. Het budget per  behandeling e.d. is een theoretische afspraak en komt niet overeen met de werkelijke kosten. De minister is met artsen en ziekenhuizen bezig om een nieuw bekostigingssysteem voor ziekenhuizen te ontwikkelen waarbij het ziekenhuis en de specialist voor de behandeling van een patiënt met een bepaald ziektebeeld betaald krijgt. Een voorbeeld van een ziektebeeld, een Diagnose Behandel-Combinatie (DBC) is: een heupoperatie met daarbij behorende zorg, of staaroperatie. Indien een ziekenhuis een patiënt inefficiënt helpt, door hem langer in het ziekenhuis te laten liggen, dan krijgt het zieken-huis daar geen extra geld voor. Dit systeem is per 1 januari 2005 in gegaan  voor 10% van de productie. Daarbij kunnen ziekenhuizen aan zorgverzeke-raars aanbieden sommige behandelingen (DBC's) goedkoper te doen omdat ze er bijvoorbeeld meer ervaring in hebben. In de toekomst zou je een polis kunnen sluiten waarbij je naar het goedkoopste ziekenhuis gaat of waarbij je naar het dichtsbijzijnde ziekenhuis gaat. Indien je bij je verzekering aangeeft te kiezen voor de goedkoopste variant, zal ook je verzekeringspremie lager worden. Minimale kwaliteit zal altijd door de staat gegarandeerd moeten worden. Dus daarop zal men niet kunnen bezuinigen.
Ook bij de AWBZ-voorzieningen zal men de financiering aanpassen. Nu krijgt bijvoorbeeld een instelling voor verstandelijk gehandicapten per cliënt een gelijk budget. Daarom waren er instellingen die alleen lichte cliënten opna-men. In 2006 zal men voor zwaardere cliënten meer budget en voor lichtere cliënten minder budget gaan krijgen. Dit zal natuurlijk voor enkele instellin-gen wel financiële consequenties hebben. Ook zullen ouders van zware cliënten gaan eisen dat al het geld aan hun kind besteed wordt. Instellingen zullen hiermee moeten leren omgaan. Voor de cliënten zal het gevolg zijn dat een instelling sneller een nieuwe indicatie wil hebben als iemand hulpbehoef-tiger wordt. Het systeem klinkt eerlijker maar zal mogelijk gepaard gaan met veel bureaucratie. Daarom wordt bekeken of men een financieringssysteem kan ontwikkelen dat uitgaan van de zorgzwaarte van cliënten maar dat ook niet weer leidt tot een ingewikkelde systematiek zoals nu bij de thuiszorg.

Al deze wijzigen geven bij instellingen veel onzekerheid. Dat leidt soms tot verstarring of tot bezuinigingen zodat het eigen vermogen (het spaarbankboek-je van een instelling) vergroot kan worden. Als alles geregeld is, zal er voor cliënten en instellingen een eerlijker en beter systeem zijn.


Het gaat goed met de zorg (3)
Veenendaals ledenblad
december 2005

Inleiding

De bureaucratieklacht klinkt ook door bij de wijziging van de ziektekostenver-zekering. Bij de nieuwe verzekering die per 1 januari 2006 moet ingaan, betalen net als nu de werkgevers de helft en de werknemers de andere helft. Het halve budget wordt gedeeld door alle Nederlanders. De staat betaalt dan de premie voor de kinderen tot 18 jaar: die zijn dus gratis verzekerd in de toekomst. De overige mensen gaan dus allemaal zo'n E 1100,-- betalen per jaar. Op die manier zien zij wat de zorg gemiddeld kost en is het systeem ook solidair: iedereen betaalt premie ongeacht leeftijd, geslacht, medische voorge-schiedenis, familieomstandigheden etc. Aan de hand van het DNA-profiel kan men nu bij vrouwen voorspellen wanneer iemand borstkanker zal krijgen. In het huidige systeem zou zo'n vrouw veel premie moeten betalen als haar profiel bekend is. In het toekomstige systeem maakt dat dus niet uit. Gezien de ontwikkelingen op het gebied van DNA is dit een goede oplossing. Natuurlijk betekent dit een premiestijging voor sommigen die dat niet kunnen betalen. Vandaar dat er een zorgtoeslag komt: de belasting geeft mensen die weinig verdienen of slechts een uitkering hebben geld ter compensatie van de premie. En net als bij vooraftrek bij huizen, kan men dit ook van te voren melden en krijgt men het geld wanneer men de premie moet betalen. Niemand hoeft dus geld voor te schieten. Zorgverzekeraars hebben een acceptatieplicht en kunnen dus geen cliënten weigeren. Als hij iemand verzekerd met een laag risico, dan moet hij geld afstaan aan een centrale pot. Als hij iemand verzekerd met een hoog risico, dan krijgt de zorgverzekeraar compensatie uit de pot.
Als iemand kiest om een extra eigen bijdrage te betalen dan zal de premie minder zijn. En zo kunnen verschillende zorgverzekeraars verschillende polissen aanbieden. Dit alles zal het komende jaar uitgewerkt worden.

Dat deze wijzigingen zullen leiden tot extra hoge prijzen, is niet waar. Vanuit de overheid komt er een toezichthouder die als er te weinig concurrentie is bij instellingen en bij verzekeraars de macht zal hebben om in de boeken te duiken. Op deze manier heeft dus de overheid meer macht dan ooit te voren.